Terapię logopedyczną w Szkole Podstawowej Zalesiu prowadzi mgr Sabina Kielar. W  zajęciach terapii logopedycznej uczestniczą dzieci typowane na podstawie wyników badań logopedycznych z  Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. Logopeda współpracuje z nauczycielami zgłaszającymi swych uczniów do terapii logopedycznej.

Zajęcia logopedyczne prowadzone są indywidualnie z każdym dzieckiem lub grupowo. Program zajęć uzależniony jest od indywidualnego zapotrzebowania i  możliwości ucznia. Podczas zajęć logopedycznych usuwane są wszelkie zakłócenia, zburzenia komunikacji językowej oraz przezwyciężane są problemy uczniów mających kłopoty z mówieniem, pisaniem i czytaniem.

Terapia logopedyczna w szkole prowadzona jest do momentu wyeliminowania lub złagodzenia zaburzenia stanowiącego powód objęcia ucznia opieką logopedyczną. Niezwykle ważne jest, by w sytuacji pojawienia się jakichkolwiek zaburzeń, jak najwcześniej podjąć terapię logopedyczną i kontynuować ją aż do osiągnięcia zadowalającego efektu.

Podjęcie terapii logopedycznej oznacza konieczność utrwalania uzyskanych efektów w domu. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, gdy zajęcia z  logopedą odbywają rzadko. Nawet kilkuminutowe, ale codzienne ćwiczenia rodzica z dzieckiem są dużą pomocą.

 

Oddychanie ma znaczenie – dlaczego dziecko powinno oddychać przez nos? (z elementami metody Butejki)

Prawidłowy tor oddechowy ma ogromne znaczenie dla rozwoju mowy, koncentracji oraz ogólnego funkcjonowania dziecka. Coraz częściej zwraca się uwagę na zjawisko oddychania przez usta, które może zaburzać pracę mięśni artykulacyjnych oraz wpływać na jakość snu i samopoczucie.

Jedną z metod wspierających naukę prawidłowego oddychania przez nos jest metoda Butejki, która opiera się na spokojnym, cichym i zredukowanym oddechu, najlepiej przez nos.

 

Na czym polega prawidłowy oddech?

W prawidłowym oddychaniu:

  • wdech i wydech odbywają się przez nos,

  • oddech jest spokojny, cichy i niewymuszony,

  • brzuch delikatnie unosi się przy wdechu (oddech przeponowy),

  • nie dochodzi do „łapania” powietrza ustami.

    •  

    Ćwiczenia wspierające oddychanie nosem (metoda Butejki – wersja dla dzieci)

    Ćwiczenia powinny mieć formę zabawy, być krótkie i wykonywane w spokojnym tempie.

    1. „Cichy oddech” (świadomość oddechu)

    Dziecko siada wygodnie i:

    • zamyka usta,

    • oddycha wyłącznie przez nos,

    • stara się, aby oddech był tak cichy, że „prawie go nie słychać”.

    Celem jest wyciszenie i kontrola oddechu, a nie jego pogłębienie.

     

    2. „Balonik w brzuchu” (oddech przeponowy)

    • dziecko kładzie rękę na brzuchu,

    • wdycha powietrze nosem tak, aby „brzuszek się powiększył”,

    • wydycha spokojnie nosem lub delikatnie ustami.

    Pomaga to uruchomić prawidłowy wzorzec oddechowy.

     

    3. „Kołysanie na morzu” (wstrzymywanie oddechu z jednoczesnym kołysaniem ciała na boki)

  • Dziecko siada prosto,

  • bierze mały wdech przez nos i mały wydech,

  • dziecko zatyka nos palcami i wstrzymuje oddech, usta zamknięte,

  • delikatnie kiwa głową lub kołysze swoim ciałem w trakcie wstrzymania oddechu, aż poczuje, że nie może dłużej wstrzymywać oddechu,

  • kiedy będzie musieć wziąć oddech, robi wdech przez nos i oddycha z zamkniętą buzią.

  • Po 30 sekundach powtarzamy ćwiczenie.

    •

    Ćwiczenie odblokowuje górne drogi oddechowe i stymuluje oddychanie nosem.

     

    4. „Przerwa na ciszę” (delikatne zatrzymanie oddechu)

  • Po spokojnym wydechu dziecko robi krótką przerwę (2–3 sekundy),

  • nadal trzyma usta zamknięte i oddycha tylko przez nos.

    •

    Ćwiczenie uczy kontroli i wyciszenia oddechu.

     

    5. „Nos pracuje” – świadome oddychanie w ruchu

  • podczas spaceru dziecko ma zamknięte usta,

  • obserwuje, jak powietrze spokojnie przepływa przez nos,

  • rodzic może delikatnie przypominać: „usta zamknięte, nos oddycha”.

      •  

    6. „Spokojny licznik”

  • dziecko wdycha powietrze nosem przez 3 sekundy,

  • wydycha nosem przez 4–5 sekund,

  • tempo jest bardzo spokojne i naturalne.

    •

    Wydłużony wydech sprzyja wyciszeniu organizmu.

     

    Ważne wskazówki

  • ćwiczenia wykonujemy krótko (2–5 minut), ale regularnie,

    •

  • nie zmuszamy dziecka do głębokich oddechów – ważny jest komfort,

  • jeśli dziecko ma zatkany nos, najpierw należy zadbać o drożność nosa (np. konsultacja lekarska),

  • najlepiej ćwiczyć w formie zabawy, bez presji i oceniania.

    •

    Prawidłowy, spokojny oddech przez nos to ważny fundament rozwoju dziecka – wspiera nie tylko mowę, ale również koncentrację, emocje i codzienne funkcjonowanie. Regularne, krótkie ćwiczenia mogą przynieść zauważalne efekty w naturalny i przyjazny sposób.

    Linki do filmików z ćwiczeniami metodą Butejki:

    https://www.youtube.com/watch?v=NF5rg5YLO1k

    https://www.youtube.com/watch?v=MfMOifVka24&t=241s

    https://www.youtube.com/watch?v=h58kQPWJhN0

     

     

    Kiedy do logopedy?

    Sygnały ostrzegawcze w rozwoju mowy dziecka

    Rozwój mowy to jeden z najważniejszych elementów rozwoju dziecka. Wpływa nie tylko na komunikację, ale także na naukę czytania i pisania, relacje rówieśnicze oraz poczucie własnej wartości.

    Każde dziecko rozwija się w swoim tempie – jednak istnieją pewne sygnały, które powinny skłonić rodzica do konsultacji logopedycznej.

    Warto pamiętać: wczesna diagnoza to szybsza i skuteczniejsza pomoc.


    Jak rozwija się mowa? – w dużym skrócie

    Poniżej orientacyjne etapy rozwoju mowy:

    2–3 lata: dziecko buduje proste zdania, zadaje pytania, jest rozumiane przez najbliższe otoczenie.

    3–4 lata: mówi zdaniami, jego mowa staje się coraz bardziej zrozumiała, mogą jeszcze pojawiać się trudności z głoskami: sz, ż, cz, dż, r.

    5–6 lat: dziecko powinno poprawnie wymawiać większość głosek języka polskiego, jego wypowiedzi są swobodne i zrozumiałe.

    Jeśli rozwój znacząco odbiega od tych etapów – warto skonsultować się ze specjalistą.

     
    Sygnały ostrzegawcze – kiedy zgłosić się do logopedy?

    1. Opóźniony rozwój mowy

      • dziecko w wieku 2 lat mówi bardzo mało lub wcale,

      • nie łączy słów w proste zdania po 3. roku życia.

    2. Mowa niezrozumiała dla otoczenia

      • nawet bliscy mają trudność ze zrozumieniem dziecka po 3.–4. roku życia,

      • dziecko często się frustruje, gdy nie jest rozumiane.

    3. Nieprawidłowa wymowa głosek

      • seplenienie międzyzębowe (język wsuwany między zęby),

      • zamienianie głosek (np. s na ś, k na t),

      • brak głoski „r” po 6. roku życia.

    4. Trudności w jedzeniu i oddychaniu

      • oddychanie przez usta,

      • stale otwarta buzia,

      • trudności z gryzieniem i żuciem,

      • przedłużone używanie smoczka lub picie z butelki.

    5. Problemy ze słuchem lub koncentracją na komunikacie

      • dziecko nie reaguje na polecenia,

      • często prosi o powtórzenie,

      • sprawia wrażenie „nieobecnego”.

     

     Najczęstsze mity

    1. „Wyrośnie z tego.”

    Niektóre wady wymowy nie znikają samoistnie – mogą utrwalać się i wpływać na naukę pisania.

    1. „Chłopcy zaczynają mówić później.”

    Tempo rozwoju może być różne, ale normy rozwojowe dotyczą wszystkich dzieci.

    1. „Dwujęzyczność powoduje opóźnienie mowy.”

    Dwujęzyczność sama w sobie nie jest przyczyną zaburzeń mowy, choć może wpływać na tempo przyswajania słownictwa.

     

    Dlaczego warto działać wcześnie?

    Wczesna konsultacja:

    • pozwala wykluczyć poważniejsze trudności,

    • skraca czas terapii,

    • zapobiega problemom w nauce czytania i pisania,

    • wzmacnia pewność siebie dziecka.

    • Czasami wystarczy kilka wskazówek dla rodzica, by wesprzeć rozwój mowy w domu.

     

    Współpraca rodzic – logopeda to klucz do sukcesu

    Terapia logopedyczna jest najbardziej skuteczna wtedy, gdy ćwiczenia są kontynuowane w domu. Nawet kilka minut dziennie ma ogromne znaczenie.

    Jeśli mają Państwo wątpliwości dotyczące rozwoju mowy swojego dziecka – zachęcam do konsultacji. Lepiej sprawdzić i uspokoić swoje obawy, niż przeoczyć moment, w którym pomoc byłaby najłatwiejsza.

     

     

    Ćwiczenia pionizacji języka

     

    Pionizacja języka jest konieczna do prawidłowej artykulacji głosek: l, sz, ż, cz, dż, r, a także do prawidłowego połykania.

     

    Przyczyn braku lub słabej pionizacji języka u dzieci może być wiele. Należą do nich m.in.:

    • długotrwałe ssanie smoczka, butelki lub kciuka,

    • problemy laryngologiczne (np. powiększone migdałki),

    • spanie z otwartymi ustami,

    • skrócone wędzidełko podjęzykowe.

    W przypadku skróconego wędzidełka podjęzykowego konieczna jest konsultacja laryngologiczna, aby ocenić, czy potrzebny jest zabieg jego podcięcia (frenotomia).

    Usprawnianiu pionizacji służą wszystkie ćwiczenia, które unoszą język ku górze – w kierunku podniebienia.

    Podczas wykonywania ćwiczeń należy pamiętać, aby:

    • buzia była szeroko otwarta,

    • żuchwa pozostawała nieruchoma.

    • Dziecko może próbować kompensować trudność z unoszeniem języka poprzez unoszenie żuchwy do góry. Warto więc zwracać na to uwagę, a w razie potrzeby delikatnie przytrzymać żuchwę ręką podczas ćwiczeń.

     

    Przykłady ćwiczeń pionizacji języka

    Słodkie zadanie

    Smarujemy podniebienie twarde (tuż za górnymi zębami) niewielką ilością nutelli, miodu lub dżemu albo przyklejamy opłatek. Zadaniem dziecka jest zlizanie go językiem przy szeroko otwartej buzi.

    Konik

    Dziecko kląska językiem, naśladując galop konia (najlepiej wykonywać to ćwiczenie powoli, wklejając język w podniebienie). 

    Mlaskanie

    Przesadne mlaskanie językiem.

    Glonojad

    Dziecko przyssa czubek języka do podniebienia tuż za górnymi zębami i utrzymuje go tam przez chwilę.

    Krasnoludek maluje sufit

    Dziecko oblizuje podniebienie czubkiem języka, jakby malowało sufit pędzlem.

    Biedronka

    „Malowanie” czubkiem języka kropek na podniebieniu.

    Kto dłużej utrzyma?

    Dziecko trzyma między wałkiem dziąsłowym a czubkiem języka drażetkę lub rodzynkę przy szeroko otwartej buzi.

    Otwieranie i zamykanie buzi

    Czubek języka jest przyklejony do podniebienia tuż za zębami, a dziecko powoli otwiera i zamyka buzię.

    Dzięcioł

    Dziecko stuka czubkiem języka za górnymi zębami przy szeroko otwartej buzi.

    Kobra

    Dziecko przykleja język do podniebienia twardego i utrzymuje go tam przez kilka sekund.

    Śpiewanie „la, la, la”

    Dziecko śpiewa lub nuci „lalala…” przy szeroko otwartej buzi.

    Wskazówka dla rodziców:

    Ćwiczenia najlepiej wykonywać codziennie przez kilka minut, w formie zabawy i najlepiej przed lustrem.

    Linki do stron z ćwiczeniami online:

    wordwall.net/pl/resource/17786422/ćwiczenia-pionizujące-język

    https://wordwall.net/pl/resource/2268671/%C4%87wiczenia-pionizacji-j%C4%99zyka

    https://wordwall.net/pl/resource/26680623/%C4%87wiczenia-pionizacji-j%C4%99zyka